Dieta lekkostrawna

Dieta lekkostrawna to metoda odżywiania, z której może skorzystać każdy, aczkolwiek szczególnie zalecana jest przy niektórych schorzeniach układu pokarmowego oraz w okresie pooperacyjnym, gdy organizm jeszcze w pełni nie doszedł do siebie. Dieta lekkostrawna ma za zadanie dostarczyć naszemu organizmowi pełni składników odżywczych, przy jednoczesnym zredukowaniu problemów, takich jak wzdęcia, zgaga, niestrawność.

Dieta lekkostrawna rzadko stosowana jest jako dieta odchudzająca. W większości przypadków ma ona pomóc osobom, cierpiącym na problemy ze strony układu pokarmowego i zapobiec wystąpieniu u nich nieprzyjemnych objawów trawiennych. Jest to świetne rozwiązanie w różnego rodzaju schorzeniach jelit, po operacjach w obrębie jamy brzusznej, przy wrzodach żołądka, zespole jelita drażliwego, celiakii oraz wielu innych przypadłościach. Czym jest dieta lekkostrawna, jakie są wskazania do jej stosowania i jakie zapewnia efekty?

Dieta lekkostrawna – najważniejsze zasady

Dieta lekkostrawna - zasady
Dieta lekkostrawna powinna zostać przygotowana z produktów, które, przede wszystkim, będą lekkostrawne. Wciąż jednak musi ona dostarczać organizmowi pełni składników odżywczych oraz wymaganą dawkę kalorii, aby nie doszło do niedoborów.

Trawienie pokarmów wiąże się z pewnym nakładem energetycznym. W diecie lekkostrawnej mają znaleźć się produkty, których zadaniem jest zminimalizowanie tego nakładu, dzięki czemu organizm będzie mógł skupić się na procesach regeneracyjnych i naprawczych.

Najważniejszą zasadą diety lekkostrawnej jest więc dobór pokarmów oraz technik kulinarnych, które sprawią, że trawienie będzie szybkie i sprawne. Zaleca się poniższe metody przygotowywania posiłków:

  • gotowanie w wodzie;
  • gotowanie na parze;
  • smażenie w folii;
  • smażenie w rękawie;
  • smażenie w naczyniu żaroodpornym.

W jadłospisie ograniczeniu powinny ulec niezdrowe tłuszcze, a także tradycyjnie smażone i pieczone potrawy. Należy unikać produktów wzdymających, takich jak warzywa kapustne czy rośliny strączkowe.

W przeciwieństwie do większości diet, w których zaleca się zwiększenie ilości błonnika w celu usprawnienia pracy jelit, przy diecie lekkostrawnej jest inaczej. Tutaj lepiej jest ograniczyć błonnik ze względu na jego właściwości, które mogą podrażniać jelita. Nie oznacza to jednak, że trzeba z niego rezygnować całkowicie, gdyż błonnik jest potrzebny dla dobrej pracy jelit. Warto jednak trzymać się ilości nieprzekraczającej 25 gramów błonnika na dobę.

W diecie lekkostrawnej najlepiej wybierać lekkie warzywa i owoce oraz chude mięso.

Pamiętajmy, że celem diety jest pokrycie dziennego zapotrzebowania energetycznego, a więc diety lekkostrawnej nie powinniśmy mylić z dietą odchudzającą. W tym przypadku nie redukujemy bowiem ilości spożywanych kalorii, a jedynie zmieniamy ich rodzaj.

W zależności od masy ciała pacjenta i rodzaju schorzenia, dieta lekkostrawna może ulegać różnym modyfikacjom pod względem wykorzystania składników odżywczych. Poniżej przedstawiamy przykłady takich modyfikacji:

  • dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczu – jej celem jest ochrona narządów wewnętrznych, między innymi jelita grubego, wątroby, trzustki, dróg żółciowych;
  • dieta lekkostrawna z ograniczeniem produktów, wzmagających wydzielanie soku żołądkowego – jej zadaniem jest neutralizacja soku żołądkowego (najczęściej stosowana przy wrzodach żołądka i dwunastnicy).
Przeczytaj również:  Dieta Kopenhaska

W niektórych chorobach stosuje się także diety lekkostrawne wysokobiałkowe lub niskobiałkowe.

Dieta lekkostrawna – wskazania

Dieta lekkostrawna - wskazania
Dieta lekkostrawna jest przede wszystkim dietą leczniczą. Oznacza to, iż zalecana jest osobom, cierpiącym na różne schorzenia przewodu pokarmowego, pacjentom hospitalizowanym, chorującym na choroby przewlekłe oraz osobom starszym.

Wśród wskazań do stosowania diety lekkostrawnej wyróżniamy:

  • choroby zapalne błony śluzowej żołądka;
  • choroby wątroby;
  • schorzenia trzustki;
  • nadmierną pobudliwość jelita grubego;
  • nowotwory przewodu pokarmowego;
  • choroby nerek i układu moczowego;
  • przewlekłe choroby układu oddechowego;
  • ostre zapalenie płuc i opłucnej;
  • infekcje wirusowe i bakteryjne z towarzyszącą gorączką;
  • stany zapalne jelit.

Każde schorzenie może wiązać się z wykorzystaniem innego wariantu diety lekkostrawnej. Stosując ten sposób żywienia w celach leczniczych, należy skonsultować go z lekarzem lub dietetykiem, którzy dobiorą odpowiedni jadłospis do indywidualnego schorzenia.

Osoby zdrowe również mogą stosować dietę lekkostrawną, jeżeli chcą uniknąć wzdęć, uczucia ciężkości w żołądku oraz innych nieprzyjemnych objawów, towarzyszących problemom z trawieniem.

Dieta lekkostrawna – co jeść?

Dieta lekkostrawna powinna opierać się na potrawach lekkostrawnych. Czyli jakich? Co należy wdrożyć do jadłospisu, aby osiągnąć cel? Oczywiście, jak już wcześniej wspomnieliśmy, w przypadku przygotowywania diety zgodnie z zaleceniami lekarza, produkty muszą być dostosowane do przypadłości, której objawy chcemy złagodzić. Po pierwsze musimy pamiętać o tym, że dieta lekkostrawna ma zawierać odpowiednią ilość kalorii, zgodną z dziennym zapotrzebowaniem pacjenta. Jeżeli lekarz nie zaleci inaczej, nie tworzymy tu ani deficytu, ani nadwyżki kalorycznej. Zobaczmy, jak powinno wyglądać rozłożenie składników odżywczych w diecie lekkostrawnej.

Białko – powinno stanowić ok. 15,5% dobowego zapotrzebowania energetycznego (w przypadku diety z ograniczeniem tłuszczu – ok. 16,5 %, przy diecie z ograniczeniem substancji, wydzielających sok żołądkowy – ok. 16%).

Tłuszcze – 29,5% dziennego zapotrzebowania energetycznego (w diecie z ograniczeniem tłuszczu – ok. 17%, w diecie z ograniczenie substancji wydzielających sok żołądkowy – 31,5%).

Węglowodany – 55% dziennego zapotrzebowania energetycznego (w diecie z ograniczeniem tłuszczu – 66,5%, w diecie z ograniczeniem substancji, wzmagających produkcję soków żołądkowych – 52,5%).

W przypadku diety lekkostrawnej z ograniczeniem tłuszczu, zawartość spożywanych tłuszczów pochodzenia zwierzęcego nie powinna przekraczać 30-50g na dobę. W tej samej diecie, tłuszcze pochodzenia roślinnego mogą być dostarczane w ilości ok. 20-30g na dobę.

Dieta lekkostrawna powinna być zbilansowana i opierać się na 4-5 posiłkach dziennie, najlepiej spożywanych o regularnych porach.

Dieta lekkostrawna – polecane produkty

Dieta lekkostrawna - produkty
Co jeść w diecie lekkostrawnej? Poniżej wymieniamy polecane produkty w większości wariantów diety.

Produkty zbożowe

  • Pieczywo pszenne, sucharki, kasza manna, kasza jęczmienna, ryż, biszkopty, drobne makarony;
  • W ograniczonej ilości – pieczywo pszenne graham, pieczywo pszenne razowe, pieczywo cukiernicze.

Mleko i przetwory mleczne

  • Mleko 2%, kefiry, jogurty, mleko zsiadłe, chudy twaróg, masło, serek homogenizowany;
  • W ograniczonej ilości – mleko pełnotłuste, ser podpuszczkowy z ograniczoną ilością tłuszczu.

Jajka

  • Najlepiej gotowane na miękko, sadzone, w postaci jajecznicy, omletów lub w koszulkach.

Mięso, wędliny, ryby

  • Chude mięso: cielęcina, drób, wołowina;
  • Chude ryby: dorsz, pstrąg, szczupak, sandacz, morszczuk, mintaj;
  • Chude wędliny i kiełbasy;
  • W ograniczonej ilości: chude wieprzowina, tłuste ryby (jeżeli są dobrze tolerowane).

Tłuszcze

  • Najlepiej dodawane na surowo – oliwa z oliwek, olej słonecznikowy, rzepakowy, olej sojowy, kukurydziany, Margaryny miękkie, słodka śmietanka.

Warzywa

  • Ziemniaki – gotowane, tłuczone lub puree;
  • Młode, soczyste warzywa: marchew, pietruszka, kabaczek, patison, seler, pomidory bez skórki, buraki, zielona sałata, cykoria;
  • Lekkie warzywa gotowane lub przetarte;
  • W ograniczonej ilości: szpinak, kalafior, brokuły, fasolka szparagowa.
Przeczytaj również:  Dieta odchudzająca

Owoce

  • Dojrzałe i soczyste: owoce jagodowe, cytrusowe, dzika róża, brzoskwinie, morele, banany;
  • Owoce w postaci przecierów;
  • Owoce gotowane;
  • W ograniczonej ilości: śliwki, wiśnie, owoce suszone, kiwi, melon.

Słodycze

  • Miód, dżemy (najlepiej naturalne), galaretki, przetwory owocowe, kisiel, budyń, beza;
  • W ograniczonej ilości: ciasta z małą ilością kremu, tłuszczu i jaj.

Napoje

  • Woda mineralna, słaba herbata, herbatki owocowe, kawa zbożowa z mlekiem, herbaty ziołowe, soki owoce i warzywne, napoje mleczne, słaba kawa z mlekiem.

W diecie lekkostrawnej można także spożywać niektóre zupy, np.: rosół, zupę ziemniaczaną i jarzynową, barszcz, krupnik, pomidorową. Jeżeli chodzi o sosy, to tylko łagodne. Zaleca się także unikanie ostrych przypraw, zwłaszcza przy diecie, mającej ograniczyć wydzielanie soku żołądkowego.

Dieta lekkostrawna – czego unikać?

Dieta lekkostrawna - czego unikać
Ogólne zasady diety mówią o tym, aby unikać potraw ciężkostrawnych. Poniżej wymieniamy produkty, z których lepiej zrezygnować, prowadząc dietę lekkostrawną.

Produkty zbożowe

  • Chleb razowy, żytni, ciastka francuskie, grube kasze i makarony.

Przetwory mleczne

  • Sery: żółty, topiony, feta, fromage, pleśniowy.

Jaja

  • Ugotowane na twardo.

Mięso, wędliny, ryby

  • Wieprzowina, baranina, gęsina, kaczka;
  • Tłuste ryby: karp, łosoś, sum;
  • Mięso, ryby i wędliny smażone, marynowane, wędzone.

Tłuszcze

Tłusta śmietana, smalec, słonina, boczek, twarde margaryny.

Warzywa

  • Ziemniaki: smażone, frytki, placki ziemniaczane, pyzy, kluski, chipsy;
  • warzywa kapustne;
  • cebula;
  • czosnek;
  • suche nasiona roślin strączkowych;
  • rzodkiewka, rzepa, kalarepa;
  • kukurydza;
  • papryka;
  • szczypior;
  • surówki;
  • sałatki z majonezem, musztardą, sosami;
  • warzywa marynowane;
  • warzywa zasmażane;
  • warzywa konserwowe z octem.

Owoce

  • Wszystkie owoce niedojrzałe;
  • gruszki, śliwki, agrest, czereśnie, gruszki;
  • owoce marynowane i suszone;
  • orzechy, daktyle.

Słodycze

  • Tłuste ciasta, desery z używkami;
  • czekolada;
  • batony, lody, słodycze, zawierające kakao, cukierki.

W diecie lekkostrawnej nie zaleca się zup takich jak: kapuśniak, ogórkowa, fasolowa, tłuste zawiesiny, zupy na wywarach mięsnych, grzybowych, zup ze śmietaną, grzybami, zup ostrych.

Nie zaleca się spożywania alkoholu, mocnej kawy, czekolady i kakao. Warto zrezygnować także z napojów gazowanych, także z gazowanej wody mineralnej.

Efekty diety lekkostrawnej

Dieta lekkostrawna - efekty
Zadaniem diety lekkostrawnej jest zredukowanie lub likwidacja dolegliwości, związanych z poszczególnymi chorobami. To właśnie dlatego bardzo ważne jest indywidualne dostosowywanie jadłospisu dla danej osoby, gdyż dieta lekkostrawna może różnić się wariantami, a więc i doborem produktów. Co więcej, dieta lekkostrawna w podstawowym założeniu powinna opierać się na przestrzeganiu dziennego zapotrzebowania kalorycznego oraz podaży pełni składników aktywnych i witamin, zapewniających organizmowi odpowiednią dawkę energii.

Główne efekty diety lekkostrawnej to:

  • zapobieganie wzdęciom i zaparciom;
  • zwiększenie ogólnego komfortu życia;
  • zmniejszenie częstotliwości dolegliwości ze strony układu pokarmowego;
  • przyspieszenie trawienia;
  • usprawnienie przemiany materii;
  • w niektórych wariantach – redukcja produkcji soków żołądkowych.

Efekty diety lekkostrawnej są więc głównie obiektem analizy medycznej. Osoby, które przebywają na tego typu diecie, zazwyczaj objęte są nadzorem lekarskim w zakresie leczenia choroby podstawowej. Specjalne lekkostrawne jadłospisy tworzone są po to, aby ułatwić chorym codzienne funkcjonowanie, dzięki czemu nie będą oni musieli martwić się o uczucie ciężkości, zaleganie posiłku, ciągłe zaparcia i występowanie innych nieprzyjemnych symptomów.

Dieta lekkostrawna na odchudzanie

Dieta lekkostrawna nie jest dietą odchudzającą i powszechnie nie jest stosowana w tym celu. Czy jednak nie może być? Często chorobom, powodującym problemy trawienne, towarzyszy nadwaga lub otyłość. Co więcej, nadmierna masa ciała stała się niejako epidemią XXI wieku, a zagrożenia z niej wynikające są bardzo duże. Stosując dietę lekkostrawną w wariancie odchudzającym, wciąż można zadbać o odpowiednią podaż składników odżywczych, jednocześnie unikając nieprzyjemności ze strony układu pokarmowego, takich jak wzdęcia, uczucie ciężkości, odbijanie, zgaga.

Przeczytaj również:  Dieta śródziemnomorska

Kto powinien stosować odchudzającą dietę lekkostrawną?

Dieta lekkostrawna nastawiona na odchudzanie to sposób żywienia zalecany osobom, które cierpią na różne schorzenia przewodu pokarmowego, a jednocześnie chcą zminimalizować masę ciała. Zanim jednak rozpocznie się odchudzanie, trzeba wiedzieć na pewno, iż nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań. Pamiętajmy, iż każda dieta redukcyjna opiera się przede wszystkim na deficycie kalorycznym, co oznacza, że należy przyjmować mniej kalorii niż wynosi dzienne zapotrzebowanie. O tym, jak bardzo zmniejszyć liczbę kalorii, powinien decydować lekarz lub dietetyk, zależy to także od indywidualnego trybu życia i zapotrzebowania na energię.

Czy osoby całkowicie zdrowe mogą stosować dietę lekkostrawną na odchudzanie? Właściwie nie ma ku temu żadnych przeciwwskazań. Oczywiście jak przy każdej diecie redukcyjnej, także tutaj należy wrócić uwagę na zawartość białka, węglowodanów, tłuszczów oraz ogólną ilość kalorii, i starać się w jak najwyższym stopniu dostosować jadłospis do indywidualnych wymagań. Osoby zdrowe wraz z prowadzeniem diety, mogą postawić na systematyczną aktywność fizyczną, która przyspieszy efekty.

Na czym polega dieta lekkostrawna na odchudzanie?

Zasady diety lekkostrawnej na odchudzanie są podobne do tych, którymi należy się kierować, przy komponowaniu tradycyjnej diety lekkostrawnej. Oznacza to, że potrawy tworzymy z podobnych lekkich produktów, unikając tych wzdymających i powodujących uczucie ciężkości. Główną różnicą jest dostosowanie ilości kalorycznej. Wielokrotnie podkreślaliśmy, iż tradycyjny wariant diety lekkostrawnej zakłada przygotowywanie potraw zgodnych z dziennym zapotrzebowaniem kalorycznym danej osoby. W przypadku diety odchudzającej wartość energetyczną pożywienia należy zmniejszyć. Jak to zrobić? Wystarczy obliczyć dzienne zapotrzebowanie kaloryczne (można to zrobić na dostępnych za darmo kalkulatorach online) i od uzyskanego wyniku odjąć ok. 300-500 kcal.

Czy dieta lekkostrawna na odchudzanie będzie skuteczna? Jak każda dieta redukcyjna, także ta, jeżeli będzie przeprowadzona zgodnie z wytycznymi, dotyczącymi odpowiedniej podaży kalorycznej, pomoże nam schudnąć. Nie należy jednak oczekiwać cudów, gdyż proces odchudzanie będzie stopniowy, jednak jeżeli postawimy na zbilansowaną podaż składników odżywczych – zdrowy. Co więcej, osoby, które nie mają przeciwwskazań do wykonywania aktywności fizycznej, mogą wdrożyć systematyczne treningi, które zapewnią przyspieszenie efektu redukcji.

Dieta lekkostrawna – podsumowanie

Dieta lekkostrawna to sposób żywienia, stosowany gównie w przypadku różnych jednostek chorobowych. Może stanowić część terapii i zostać przepisana przez lekarza lub dietetyka. Zadaniem diety lekkostrawnej jest wyeliminowanie problemów trawiennych, które towarzyszą niektórym schorzeniom, np. wrzodom żołądka, zespołowi jelita drażliwego, stanom zapalnym jelit.

Dieta opiera się na spożywaniu produktów lekkostrawnych i wyeliminowaniu tych, które mogą powodować problemy z trawieniem lub podrażniać śluzówkę jelit i żołądka. Dieta lekkostrawna występuje w różnych wariantach, które należy dopasować odpowiednio do indywidualnego zapotrzebowania pacjenta oraz choroby, na jaką cierpi.

Dieta lekkostrawna opiera się na indywidualnym zapotrzebowaniu kalorycznym, a więc w wersji podstawowej nie jest dietą odchudzającą. Jednak osoby, które chcą obniżyć masę ciała, mogą postawić na deficyt kaloryczny, przy zachowaniu produktów lekkostrawnych w jadłospisie oraz zadbaniu o odpowiednią podaż składników odżywczych.

Autorem artykułu jest Alicja Król

✓ Zweryfikowany

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *